Cara kira PCB 2026: formula pengiraan berkomputer langkah demi langkah

Dua kaedah pengiraan yang dibenarkan LHDN

Kaedah-Kaedah Cukai Pendapatan (Potongan daripada Saraan) 1994 memberi majikan dua cara untuk menentukan PCB. Yang pertama ialah Jadual PCB, jadual carian bagi majikan yang tidak menggunakan perisian gaji berkomputer; sejak beberapa tahun ia dikeluarkan dalam bentuk elektronik sebagai e-Jadual PCB. Yang kedua ialah Pengiraan Berkomputer, formula yang wajib diikuti oleh perisian gaji yang disahkan LHDN dan yang digunakan oleh aplikasi LHDN sendiri seperti e-PCB Plus dan Kalkulator PCB. Panduan ini menerangkan kaedah kedua, kerana itulah yang menentukan angka pada kebanyakan slip gaji hari ini.

LHDN menerbitkan spesifikasi formula ini setiap tahun, dan edisi 2026 hanya tersedia dalam Bahasa Inggeris. Halaman ini menterjemah dan menerangkannya dalam Bahasa Malaysia, menggunakan contoh pengiraan yang terdapat dalam dokumen itu sendiri. Perbezaan antara kedua-dua kaedah serta kadar cukai yang digunakan dibincangkan dalam jadual PCB dan kadar cukai 2026.

Formula saraan biasa

Saraan biasa ialah gaji bulanan tetap, termasuk komisen bagi pekerja yang hanya dibayar komisen, gaji yang dikira mengikut hari atau jam, dan gaji yang berubah kerana nilai mata wang asing. Formula bagi saraan biasa ialah:

PCB bulan semasa = [(P − M) × R + B − (Z + X)] ÷ (n + 1) P = [Σ(Y − K) + (Y1 − K1) + (Y2 − K2) × n] − [D + S + DU + SU + Q×C + (ΣLP + LP1)]

Langkah 1: tentukan kategori pekerja

Kategori menentukan nilai S dan C serta lajur B yang digunakan. Kategori 1 ialah bujang: S = 0 dan C = 0. Kategori 2 ialah berkahwin dengan suami atau isteri yang tidak bekerja: S = RM4,000 dan C ialah bilangan anak yang layak. Kategori 3 ialah berkahwin dengan pasangan yang bekerja, bercerai, balu atau duda, atau bujang dengan anak angkat: S = 0 dan C ialah bilangan anak yang layak. Kategori 2 juga mendapat lajur B yang lebih rendah dalam dua julat pertama Jadual 1, kerana rebat pasangan RM400 ditambah kepada rebat individu.

Langkah 2: tentukan KWSP yang layak

Caruman KWSP hanya dikira sehingga RM4,000 setahun. K1 ialah caruman semasa, tetapi jika jumlah K + K1 sudah mencapai RM4,000, bakinya tidak lagi mengurangkan P. K2, anggaran caruman bagi setiap tempoh berbaki, dikira sebagai yang lebih rendah antara K1 dan [RM4,000 − (K + K1 + Kt)] ÷ n. Dalam contoh LHDN bagi Januari, pekerja mencarum RM605: K2 = (4,000 − 605) ÷ 11 = RM308.63, bukan RM605, supaya jumlah caruman setahun tidak melebihi had.

Langkah 3: kira pendapatan bercukai setahun (P)

Campurkan saraan bersih yang sudah diterima, saraan bersih semasa dan anggaran saraan bersih bagi tempoh berbaki, kemudian tolak semua pelepasan. Pelepasan wajib (individu, pasangan, anak dan KWSP) diambil kira secara automatik oleh majikan. Pelepasan OKU dan potongan pilihan hanya masuk jika anda memaklumkannya; senarai penuh dan hadnya ada dalam panduan pelepasan dalam pengiraan PCB. Nilai P boleh berubah setiap bulan apabila gaji, KWSP atau tuntutan TP1 berubah, dan itulah sebabnya PCB tidak semestinya sama sepanjang tahun walaupun gaji sama.

Langkah 4: cari M, R dan B dalam Jadual 1

Selepas P diketahui, cari julatnya dalam Jadual 1. M ialah pendapatan pertama julat itu, R kadar cukainya, dan B cukai yang sudah terkumpul sehingga M selepas rebat. Bagi P antara RM35,001 dan RM50,000, M = RM35,000, R = 6% dan B = RM600. Bagi P antara RM20,001 dan RM35,000, M = RM20,000, R = 3% dan B = −RM250 bagi kategori 1 dan 3 (−RM650 bagi kategori 2), nilai negatif kerana rebat RM400 sudah ditolak. Cukai setahun ialah (P − M) × R + B; jika hasilnya negatif, tiada cukai.

Langkah 5: bahagikan dengan n + 1 dan bundarkan

Tolak zakat dan PCB yang sudah dibayar tahun ini daripada cukai setahun, kemudian bahagikan dengan n + 1. Bahagian E spesifikasi menetapkan tiga peraturan ke atas hasilnya. Pertama, angka dihadkan kepada dua tempat perpuluhan dan angka seterusnya digugurkan: 123.4534 menjadi 123.45. Kedua, amaun PCB dibundarkan ke atas kepada lima sen terdekat: 287.02 menjadi 287.05 dan 152.06 menjadi 152.10. Ketiga, jika PCB sebelum potongan zakat kurang daripada RM10, majikan tidak perlu membuat potongan; tetapi jika PCB hanya menjadi kurang daripada RM10 selepas zakat ditolak, potongan tetap dibuat.

Contoh LHDN: gaji RM5,500, kategori 3, tiga anak

Pada Mac pekerja yang sama menuntut RM300 melalui TP1 (buku RM100 dan rawatan perubatan ibu bapa RM200). Dengan Y = RM11,000, K = RM1,210 dan X = RM220, nilai P turun kepada RM46,700.07 dan PCB Mac menjadi RM108.20. Pada April pekerja menerima bonus RM8,250, dan bonus itu dikira dengan formula berasingan; jumlah PCB April ialah RM833.70.

Had dan andaian formula ini

• Formula menganggap gaji bulan ini akan kekal bagi baki tahun (Y2 = Y1). Kenaikan gaji pertengahan tahun menyebabkan PCB selepas itu lebih tinggi untuk menampung tempoh awal yang kurang dipotong.
• Pekerja baharu perlu memberi Borang TP3 kepada majikan supaya Y, K, X, Z dan ΣLP daripada majikan terdahulu dimasukkan. Tanpa TP3, PCB dikira seolah-olah tahun bermula semula.
• Pada Disember n = 0, jadi P hanya terdiri daripada saraan sebenar tahun itu dan PCB Disember menyelesaikan baki cukai setahun.
• Pekerja bukan pemastautin tidak menggunakan formula ini; PCB mereka ialah 30% daripada saraan tanpa pelepasan.
• Pakar di bawah Program Pakar Pulang, pekerja berpengetahuan di kawasan tertentu dan pegawai kanan bukan warganegara di syarikat yang diluluskan dikenakan kadar tetap 15% dengan formula berasingan.

Soalan lazim tentang cara kira PCB